GARDNER’IN ÇOKLU ZEKA KURAMI

Gardner, insan zekasını bir çok yönüyle değerlendirerek, tek tip zeka yaklaşımı ile insanların değerlendirilmesinin yeterli olmadığını ileri sürmüştür.

Gardner’a göre birçok insanda farklı zeka türleri bulunmaktadır. İnsanın  çoklu zekaya sahip olduğunu ileri sürmüş ve  çoklu öğrenme ortamlarında bireylerin problem çözme becerisinin ve üretkenliğinin daha fazla olabileceğini belirtmiştir.

Gardner tarafından tanımlanan yedi zeka türü şunlardır.

SÖZEL ZEKA: Dili etkili kullanma kapasitesini ifade etmektedir.Bu kapasite sözel ya da yazım yeteneği şeklinde ortaya çıkabilir. Bu zeka pratik dil kullanımını ya da dilin anlam bilimini, dilin sesleri ya da fonolajiyi, dilin yapısını ya da söz dizinini etkili bir şekilde kullanmayı da kapsar.

MANTIKSAL-MATEMATİKSEL ZEKA: Sayıları etkili kullanma kapasitesini ifade eder. Bu zeka, bireyin mantıksal düşünme, problemlere bilimsel çözümler üretme ve kavramlar arasındaki ilişki ya da örüntüleri ayırt etme, sınıflama, genelleme yapma, mantıksal bir formülle ifade etme, hesaplama, hipotez kurma, benzetim yapma gibi durumları kapsar.

GÖRSEL ZEKA: Görsel zeka düşünme ve şekil özelliklerini grafiklerle ifade etme yeteneğidir. Bu zeka renk, çizgi, şekil, şema gibi biçimsel unsurlarda hassasiyeti gerektirir. 

Görsel zekanın özü dünyayı doğru biçimde algılamak, başlangıçtaki algı üzerindeki değişim ve dönüşümler yapabilmek, görsel deneyimi fiziksel uyarıcının yokluğunda dahi yeniden üretebilmektir. ( Gardner, 2014) Yine Gardner’a göre (1993) uzamsal zeka, zihinde bir model oluştura bilme, oluşturulan modelleri kullanabilme yeteneğidir. 

DEVİNİMSEL ZEKA: Bireyin duygularını ve düşüncelerini ifade etmek için tüm vücudunu kullanması( aktör, pandomim sanatçısı, atlet yada dansçı gibi) ve bir şey üretmek için ellerini kullanmasıyla ilgilidir. Bu zeka, koordinasyon, denge, hız, el becerisi gibi fiziksel becerileri gerektirir. 

MÜZİKSEL ZEKA: Bu zeka, duyguların aktarımında müziği bir araç olarak kullanan insanların sahip olduğu müzikal güce işaret eder. Bu bireylerde ritim, melodi, perde duyarlılığı vardır. Enstürüman çalma, söylenen şarkının benzerini bulma gibi yetenekleri kapsar. Bu zekaları güçlü bireyler genellikle müzisyenlik, koro solistliği, orkestra şefliği gibi işlerle uğraşır.

SOSYAL ZEKA: İnsanlarla ilişki kurma, onları anlama, güdüleme ve davranışlarını yorumlama yeteneklerini kapsar. Bu özelliklere sahip bireyler, insanları etkileyerek, yönlendirebilir, kitleleri peşinden sürükleyebilirler.

BİREYSEL ZEKA: Bu zeka,bireyin kendini duyma ve anlamasıyla ilgili bilişsel yeteneğini ifade eder. Kim olduğumuzu hangi duygularımızı neden hissettiğimizi düşünmemiz, bu zekamızla ilgilidir. Bu guruba giren bireyler, kendini tanıma, güvenme, disiplinli olma, hedeflerini belirleme ve kişisel problemlerini çözme becerisi gösterirler.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir